Οι αρνητικές επιπτώσεις της επαναλαμβανόμενης δίαιτας

Άρθρα, Διατροφική Συμπεριφορά

Οι αρνητικές επιπτώσεις της επαναλαμβανόμενης δίαιτας

Δεδομένα και πιθανότητες για τις επιπτώσεις της επαναλαμβανόμενης δίαιτας βασισμένα σε πολυάριθμες έρευνες.

Μοιράσου το :

Ο κύκλος επαναλαμβανόμενων διαιτών, ή η δίαιτα γιο-γιο όπως είναι επίσης γνωστό το φαινόμενο (yo-yo dieting or weight cycling), είναι η επαναλαμβανόμενη απώλεια και ανάκτηση σωματικού βάρους, σε αρκετούς μικρούς ή μεγαλύτερους κύκλους, λίγων ή περισσότερων κιλών την κάθε φορά. Πρόκειται για ένα μοτίβο που έχει παρατηρηθεί σε πολλούς ενήλικες και εφήβους, κατά κύριο λόγο σε γυναίκες, από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν οι δίαιτες αδυνατίσματος. Μετά από οποιαδήποτε δίαιτα απώλειας βάρους, η ανάκτηση βάρους είναι, δυστυχώς, ο γενικός κανόνας, όπου σχεδόν το σύνολο του βάρους που χάθηκε «επιστρέφει» σε διάστημα 5 ετών. Επίσης, τουλάχιστον το ένα τρίτο των ατόμων που χάνουν βάρος με δίαιτα ξαναπαίρνουν περισσότερο βάρος από αυτό που έχασαν. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με ένα παχυσαρκογενές περιβάλλον που είναι σύνηθες στις σημερινές κοινωνίες, θέτουν ορισμένα άτομα σε έναν φαύλο κύκλο ατελείωτης προσπάθειας απώλειας βάρους.

Πολλές μελέτες έχουν προσπαθήσει να ανακαλύψουν πιθανή σχέση μεταξύ των επαναλαμβανόμενων διαιτών και της συνεχούς αυξομείωσης του βάρους, με διάφορες αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία. Υπάρχουν αρκετά ερευνητικά δεδομένα που υποστηρίζουν τις ακόλουθες πιθανές επιπτώσεις της συνεχούς αυξομείωσης βάρους.

Πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία

Μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, και καρδιακού ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Πιθανόν να σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία.
Θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση της ανοχής στη γλυκόζη, αυξάνοντας τον σχετικό κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη και άλλων χρόνιων παθήσεων.
Συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης.
Μπορεί να προκαλέσει σταδιακή αύξηση των επιπέδων τριγλυκεριδίων και χοληστερόλης.
Πιθανόν να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος του ισχίου.
Μπορεί να προκαλέσει ανακατανομή του σωματικού λίπους στο πάνω μέρος του σώματος.
Θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους σε βάθος χρόνου, ειδικά στην κοιλιακή περιοχή. Αυτό το σπλαχνικό λίπος είναι γνωστό ότι αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

The detrimental effects of weight cycling | offadiet.com

Οφείλω να τονίσω ότι μέχρι πρότινος, τα περισσότερα από τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών ήταν ασαφή και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Τον Μάρτιο του 2022 όμως δημοσιεύθηκε μια νέα έρευνα, βασισμένη σε στοιχεία 6 εκατομμυρίων ατόμων που συσχετίζει την αυξομείωση βάρους με αυξημένο κίνδυνο σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, μια συσχέτιση που ήταν ισχυρότερη για τις γυναίκες, τα άτομα με φυσιολογικό σωματικό βάρος ή Δείκτη Μάζας Σώματος και τους ηλικιωμένους. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι αυτές οι πληθυσμιακές ομάδες θα πρέπει να ενημερώνονται για τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της επαναλαμβανόμενης δίαιτας.

Ένα άλλο σημαντικό σημείο που πρέπει οπωσδήποτε να τονιστεί είναι ότι οι παραπάνω κίνδυνοι δεν αντισταθμίζουν πάντα τα οφέλη της απώλειας βάρους, ειδικά σε ασθενείς με παχυσαρκία ή συνοσηρότητα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα πρέπει επίσης να σκεφτούμε τις επιπτώσεις των επαναλαμβανομένων διαιτών στην ψυχολογική και συναισθηματική υγεία. Οι έρευνες σε αυτές τις επιπτώσεις έχουν φτάσει σε πιο ασφαλή συμπεράσματα και αποδεικνύουν συσχέτιση του φαινομένου με τα παρακάτω.

Αρνητικές επιπτώσεις στη συναισθηματική και ψυχολογική υγεία

Τα άτομα που προσφεύγουν σε επαναλαμβανόμενες δίαιτες απώλειας βάρους γίνονται πιο επιρρεπείς σε διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας (binge eating) ή σε διαταραγμένη διατροφική συμπεριφορά.
Οι επαναλαμβανόμενες εμπειρίες αποτυχίας και οι συνεχείς αυτό-κατηγορίες για προσωπική ευθύνη προκαλούν τεράστιο αρνητικό συναισθηματικό βάρος που αυξάνει τον κίνδυνο ψυχοπαθολογίας.
Συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με δυσαρέσκεια από τη ζωή, χαμηλό αίσθημα ευημερίας και μειωμένη ποιότητα ζωής.
Τα άτομα που έχουν μπει σε ένα κύκλο δίαιτας πιθανόν να έχουν άσχημη αντίληψη για την υγεία τους, με αποτέλεσμα συχνότερες επισκέψεις στο γιατρό και αυξημένα επίπεδα άγχους.
Σε ορισμένα άτομα, η μη επιτυχής διατήρηση του βάρους μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα στρες και συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, όπως η αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ.
Η αντίληψη του ατόμου για τον εαυτό του ως κάποιος που συνεχώς κάνει δίαιτα επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογική του ευεξία, ανεξάρτητα από το βάρος ή τον αριθμό των επιτυχών ή ανεπιτυχών προσπαθειών απώλειας βάρους.
Η συνεχής αυξομείωση βάρους πιθανόν να εμπλέκεται και σε άλλες ψυχολογικές διαταραχές όπως το άγχος και η κατάθλιψη.

Σε κάθε περίπτωση, όταν υπάρχουν ισχυρές συστάσεις για απώλεια βάρους και υπάρχει ιστορικό επαναλαμβανόμενων διαιτών και αυξομείωσης βάρους, οι κίνδυνοι και τα οφέλη πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψιν και να αξιολογούνται από ομάδα συνεργαζόμενων επαγγελματιών υγείας – π.χ. γιατρός, ψυχολόγος, διαιτολόγος – με σεβασμό πάντα στις εξατομικευμένες ανάγκες και επιθυμίες του ατόμου.