Η φροντίδα του εαυτού μας είναι όλα όσα κάνουμε για να παρέχουμε στον εαυτό μας σωματική, συναισθηματική και ψυχική ευεξία και σταθερότητα. Τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά την έναρξη της πανδημίας, υπήρξε μια ξαφνική αύξηση του ενδιαφέροντος για οτιδήποτε σχετίζεται με την αυτοφροντίδα. Κάτι απολύτως φυσιολογικό και αναμενόμενο, καθώς η συναισθηματική, ψυχική και σωματική ευεξία είναι πλέον πιο σημαντικά από ποτέ. Αλλά η αυτοφροντίδα είναι μια έννοια που μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά στο μυαλό του κάθε ανθρώπου, ανάλογα με τις τωρινές συνθήκες ζωής και τις ανάγκες του. Πριν λοιπόν προχωρήσουμε στην ανάλυση των βασικών αρχών της αυτοφροντίδας, ας ξεκαθαρίσουμε από την αρχή τι σίγουρα δεν είναι.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι:
- Να κακομαθαίνεις τον εαυτό σου και να το παρακάνεις.
Για παράδειγμα, να ξοδεύεις ένα υπερβολικό ποσό σε πράγματα που θέλεις να αποκτήσεις – όπως ρούχα – και να καταλήγεις να μην έχεις αρκετά χρήματα για να καλύψεις τις βασικές σου ανάγκες όπως το ενοίκιο του σπιτιού σου. Κάποιες φορές, όλοι θέλουμε να κάνουμε αυτό το κάτι παραπάνω στην κάλυψη των αναγκών μας, και αν μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα, ας το κάνουμε. Πάντα όμως με υπευθυνότητα και ώριμη σκέψη. Φροντίδα του εαυτού μας δεν σημαίνει να ενδίδουμε σε παρορμήσεις για στιγμιαία ευχαρίστηση που θα μας βάλουν σε μπελάδες αργότερα.
- Εγωκεντρισμός
Υπάρχει η αυτοφροντίδα και η αγάπη για τον εαυτό, και υπάρχουν επίσης ο εγωισμός και ο ατομικισμός. Το να αγαπάς και να φροντίζεις τον εαυτό σου είναι το θεμέλιο ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής που θα επιτρέψει στις ανθρώπινες σχέσεις να ανθίσουν. Το να νοιάζεσαι μόνο για τις ανάγκες και τα συναισθήματά σου αγνοώντας τις ανάγκες και τα συναισθήματα των άλλων, οδηγεί μόνο σε κοινωνική λήθη και υπονομεύει κάθε ανθρώπινη σχέση. Ο στόχος είναι να αγαπάς και να φροντίζεις τον εαυτό σου. Το να αγαπάς και να νοιάζεσαι ΜΟΝΟ για τον εαυτό σου είναι απλώς απαράδεκτο.
- Παραμονή στη ζώνη άνεσής σου (comfort zone).
Η άνεση είναι ένα από εκείνα τα συναισθήματα που λαχταρούμε σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Οι σχέσεις μας, το εργασιακό μας περιβάλλον, οι οικογενειακοί μας δεσμοί, όλα είναι καλύτερα όταν μας κάνουν να νιώθουμε άνετα, όταν δεν μας ξεβολεύουν. Αλλά μερικές φορές το «άνετο» γίνεται το συνώνυμο του «γνωστού» και του «συνηθισμένου». Μένουμε σε καταστάσεις που μας βλάπτουν ή δεν μας αφήνουν να αναπτυχθούμε μόνο και μόνο επειδή τις έχουμε συνηθίσει και δεν θέλουμε να νιώσουμε άβολα. Ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον που συνεχίζουμε να αντέχουμε είναι ένα παράδειγμα τέτοιας κατάστασης.
- Μίμηση των τρόπων αυτοφροντίδας άλλων ανθρώπων.
Η αυτοφροντίδα έχει περίπου 8 δισεκατομμύρια διαφορετικές έννοιες, τόσες όσες και τα ανθρώπινα όντα πάνω στη γη. Ο καθένας από εμάς έχει διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικούς τρόπους να τις φροντίζει. Μια γρήγορη έρευνα στο google images για τον όρο self-care εμφανίζει εικόνες από θεραπείες spa, πεντικιούρ και μάσκες προσώπου. Δεν αισθάνονται όλοι καλύτερα με τέτοιου είδους φροντίδα. Πρέπει να βρεις το δικό σου νόημα για την αυτοφροντίδα και τις δικές σου πρακτικές.
- Να ακολουθείς τα πρότυπα αυτοφροντίδας της κοινωνίας
Σκέψου την κουλτούρα της δίαιτας. Για πολλά χρόνια, το αδυνάτισμα παρουσιαζόταν – και συνεχίζει να παρουσιάζεται – ως μια μορφή αυτοφροντίδας. Σκέψου την πανδημία και τις περιόδους του εγκλεισμού. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούσε ευρέως η αντίληψη ότι πρέπει να χρησιμοποιήσεις αυτόν τον χαμένο χρόνο για να γίνεις καλύτερος, να αναπτυχθείς, να γυμναστείς, να κάνεις διαδικτυακά μαθήματα, και όλα αυτά παρουσιάζονταν ως μια μορφή αυτοφροντίδας. Ενώ υπήρχαν άνθρωποι εκεί έξω που πάλευαν να παραμείνουν ζωντανοί και ψυχικά υγιείς. Η αυτοφροντίδα πρέπει να ορίζεται σε προσωπικό επίπεδο χωρίς επιρροές από τάσεις. ΕΣΥ θα απλώσεις το χέρι βοήθειας στον εαυτό σου και θα ανακαλύψεις ακριβώς τι είδους βοήθεια χρειάζεται.
Από που λοιπόν ξεκινάς; Θέλεις να αρχίσεις να φροντίζεις τον εαυτό σου αλλά δεν έχεις ιδέα τι πρέπει να κάνεις. Κι όμως είναι απλό. Απλώς συμπεριφέρσου στον εαυτό σου όπως θα φερόσουν στον άνθρωπο που αγαπάς περισσότερο σε αυτή τη ζωή. Στην παρακάτω λίστα, υπάρχουν πράγματα που είναι ιδιαιτέρως σημαντικά και άλλα που απαιτούν σκέψη ώστε να εξατομικευτούν. Διάβασε, σκέψου, και ξεκίνα σιγά σιγά να φροντίζεις το άτομο που είναι σίγουρο ότι θα περάσετε όλη σας τη ζωή μαζί.
Οι αρχές της αυτοφροντίδας
- Αφουγκράσου το σώμα και το μυαλό σου για να ακούσεις τις πραγματικές τους ανάγκες. Πρόσφερε θρέψη στο σώμα σου με τροφές που σου αρέσουν και σου κάνουν καλό, κοιμήσου, ασκήσου με τον τρόπο που εσύ απολαμβάνεις, βρες χόμπι, χαλάρωσε, ξεκουράσου.
- Φρόντισε την υγεία σου. Μην ξεχνάς την προσωπική σου υγιεινή, τον αυτοέλεγχο της υγείας σου και τις τακτικές ιατρικές σου εξετάσεις.
- Να περνάς ποιοτικό χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάς. Να καλλιεργείς τις σημαντικές σχέσεις της ζωής σου.
- Φρόντισε τις πνευματικές σου ανάγκες ακόμη και αν δεν είσαι θρησκευόμενος. Ο διαλογισμός, η μουσική, η επαφή με τη φύση αποτελούν όλα πρακτικές πνευματικής φύσεως.
- Κράτα τον εαυτό σου μακριά από βλαβερές συνήθειες. Το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ, η χρήση ναρκωτικών ουσιών, η λήψη μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, μπορούν να βλάψουν σοβαρά τη σωματική και ψυχική σου υγεία.
- Βρες έναν σκοπό. Δεν χρειάζεται να είναι κάτι σπουδαίο ή μια πρωτοποριακή ιδέα. Απλώς βρες έναν λόγο που σε κάνει χαρούμενο και σε σπρώχνει το πρωί να σηκωθείς από το κρεβάτι.
7. Βρες ελεύθερο χρόνο. Χρόνο για να κάνεις κάτι που δεν είναι απαραίτητο αλλά σου αρέσει. Χρόνο για να αφήσεις το μυαλό σου να περιπλανηθεί. Χρόνο απλά για να υπάρχεις χωρίς να χρειάζεται να κάνεις κάτι συγκεκριμένο. Να θυμάσαι ότι ο ελεύθερος χρόνος δεν είναι κάτι που έχουμε. Είναι κάτι που φροντίζουμε να βρούμε.
8. Αντιμετώπισε τον εαυτό σου με ευγένεια. Πάντα. Όσο κι αν έχεις απογοητευτεί από τις πράξεις ή τις σκέψεις σου.
9. Να επιτρέπεις στον εαυτό σου να κάνει λάθη. Είσαι άνθρωπος και τα λάθη σου σημαίνουν ότι προσπάθησες. Μπορούν επίσης να γίνουν οι καλύτεροι δάσκαλοι.
10. Να συγχωρείς τον εαυτό σου. Να σιωπαίνεις τον εσωτερικό σου αυστηρό κριτή και να σου προσφέρεις το δώρο της αυτοσυγχώρεσης.
11. Αποδέξου την όποια διαφορετικότητά σου και συμβιβάσου με τη μοναδικότητά σου. Ό,τι δεν σου αρέσει στον εαυτό σου, στο σώμα σου, στον χαρακτήρα σου, είναι μέρος του εαυτού σου. Κάνε μικρές διορθώσεις όπου μπορείς και όπου χρειάζεται και προχώρα στην αποδοχή του εαυτού σου.
12. Να λες “ναι” στη μάθηση. Ανεξάρτητα από το πόσο χρονών είσαι ή πόσες εμπειρίες έχεις, υπάρχει πάντα κάτι καινούργιο να μάθεις.
13. Βοήθησε τον εαυτό σου να αναπτυχθεί σε τομείς που το χρειάζεται. Σε προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό ή άλλο επίπεδο, να αφήνεις πάντα χώρο για εξέλιξη και πρόοδο.
14. Να βλέπεις με θετική ματιά την αλλαγή. Οι ζώνες άνεσης δεν μας ωφελούν πάντα, και η αλλαγή δεν είναι πάντα κάτι κακό, ακόμα κι αν δείχνει έτσι στην αρχή.
Ποιες από τις παραπάνω αρχές έχουν νόημα για σένα; Ποιες νομίζεις ότι χρειάζεται ο εαυτός σου για να βελτιώσει την ψυχική, συναισθηματική και σωματική του υγεία; Σκέψου και ξεκίνα τη δική σου ρουτίνα αυτοφροντίδας με αργά και σταθερά βήματα!
