Ρόδι

Βιβλιοθήκη Τροφίμων, Διατροφή, Φρούτα

Διατροφικά στοιχεία, οφέλη για την υγεία και ότι άλλο πρέπει να ξέρεις για τα ρόδια.

Μοιράσου το:

Γενικά

Τα ρόδια είναι μεσαίου μεγέθους φρούτα που αποτελούνται από ένα εξωτερικό σκληρό περίβλημα που περιέχει εκατοντάδες κόκκινους και ζουμερούς καρπούς που περικλείουν τους σπόρους. Κάθε φρούτο μπορεί να περιέχει από 200 εώς και 1400 σπόρια, ανάλογα με το μέγεθος. Η ροδιά είναι ένα μικρό θαμνοειδές δέντρο με μεγάλη διάρκεια ζωής που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 200 χρόνια. Από βοτανολογικής άποψης, οι καρποί της ροδιάς ανήκουν στην οικογένεια των μούρων.

Το όνομα «ρόδι» ετυμολογικά προέρχεται από τη ρήμα «ρέω» λόγω του πλούσιου κόκκινου χυμού που ρέει άφθονος από κάθε φρούτο. Το όνομά του στα Αγγλικά (pomegranate) προέρχεται πιθανότατα από τη Λατινική γλώσσα της Μεσαιωνικής περιόδου και η λατινική λέξη (pōmum grānātum) σημαίνει κυριολεκτικά “μήλο με σπόρια”. Στα γαλλικά, ονομάζεται grenade, λέξη που έδωσε και στη χειροβομβίδα την Αγγλική της ονομασία λόγω της ομοιότητάς της με το ρόδι.

Ιστορία

Η ροδιά έχει τις ρίζες της σε περιοχές της Νότιας Ασίας απ’ όπου η καλλιέργειά της εξαπλώθηκε στην περιοχή της Μεσογείου. Είναι σύμβολο αφθονίας, ευημερίας και γονιμότητας για πολλές χώρες όπως η Ελλάδα, η Αίγυπτος, η Κίνα, η Ινδία, το Ισραήλ, η Αρμενία και άλλες. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το έθιμο, η κάθε οικογένεια σπάει ένα ρόδι μπροστά από την είσοδο του σπιτιού την Πρωτοχρονιά, έτσι ώστε ο νέος χρόνος να φέρει αμέτρητα καλά, όσα και τα σπόρια του ροδιού. Τα ρόδια απεικονίζονται επίσης σε θρησκευτικούς χριστιανικούς πίνακες, κυρίως της εποχής της Αναγέννησης. Συνήθως τα κρατά η Παναγία ή ο μικρός Ιησούς και συμβολίζουν το μεγαλείο του μαρτυρίου και της ανάστασης του Χριστού. Το ρόδι χρησιμοποιείται επίσης σε τελετουργικά πιάτα της ορθόδοξης εκκλησίας, όπως τα κόλυβα, και συμβολίζει τη γλυκύτητα της αιώνιας ζωής στο βασίλειο των ουρανών.

Εποχικότητα

Φθινόπωρο και Χειμώνας (Σεπτέμβριος-Φεβρουάριος)

Pomegranates - Food Library | offadiet.com

Διατροφική Αξία

Πλούσια σε πολυφαινολικές ενώσεις όπως φλαβονοειδή, ελλαγοτανίνες, ελλαγικό οξύ και επίσης ανθοκυανίνες, που δίνουν στα ρόδια το πλούσιο κόκκινο χρώμα τους.
Πλούσια σε φυτικές ίνες.
Πλούσια σε φυσικά σάκχαρα. Μόλις μία κούπα ρόδι περιέχει 24 γραμμάρια φυσικών σακχάρων.
Καλή πηγή Βιταμίνης C, Βιταμίνης Κ, φυλλικού οξέος, καλίου και χαλκού.
Το έλαιο των σπόρων τους περιέχει τρία διαφορετικά λιπαρά οξέα: πουνισικό οξύ, ελαϊκό οξύ και λινελαϊκό οξύ.

Οφέλη για την υγεία

Η περιεκτικότητα των ροδιών σε πολύτιμα φυτοχημικά στοιχεία τα καθιστά ιδιαιτέρως ευεργετικά για την υγεία μας. Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι η κατανάλωση τόσο του φρούτου όσο και του χυμού των ροδιών έχει πολυάριθμες θετικές επιπτώσεις στην πρόληψη και την εξέλιξη πολλών παθήσεων.

Η υψηλή περιεκτικότητά τους σε πολυφαινολικές ενώσεις δίνουν στο ρόδι εξαιρετικές αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αντιοξειδωτική ικανότητα του ροδιού είναι τριπλάσια από εκείνη του κόκκινου κρασιού και του πράσινου τσαγιού.
Τα ρόδια και ο χυμός τους έχουν καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες και έχουν πιθανή θετική επίδραση στην υγεία των ασθενών με υπέρταση. Μελέτες έδειξαν ότι η ημερήσια κατανάλωση είχε ευεργετικές επιδράσεις στις τιμές της αρτηριακής πίεσης, των τριγλυκεριδίων και της HDL.
Η πλούσια περιεκτικότητά τους σε φυτοχημικές ουσίες μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη και να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου, όπως προκύπτει από πολλαπλές επιδημιολογικές μελέτες. Επιπλέον, μπορεί να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον καρκίνο του μαστού, του ήπατος και του εντέρου.
Τα ρόδια έχουν αντιβακτηριακές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες και μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση μολύνσεων, ιδιαίτερα της στοματικής κοιλότητας, που προκαλούνται από τέτοιους επιβλαβείς μικροοργανισμούς.

Οι εκπληκτικές ιδιότητες των ροδιών εξακολουθούν να διερευνώνται από τους επιστήμονες και σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, από μελέτες που δημοσιεύθηκαν το 2019, έχουν καταλήξει στα εξής συμπεράσματα:

Η καθημερινή κατανάλωση ροδιού ή χυμού ροδιού μπορεί να επηρεάσει θετικά τη γνωσιακή λειτουργία, τη μνήμη και την ικανότητα μάθησης. Αυτό πιθανώς οφείλεται στην αντιοξειδωτική ικανότητα των πολυφαινολών, η οποία μπορεί να αποτρέψει τις βλάβες στους νευρώνες του εγκεφάλου που προκαλούνταιι από τις ελεύθερες ρίζες που παράγονται κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού μεταβολισμού.
Τα ρόδια είναι επίσης ευεργετικά για την υγεία του δέρματος καθώς ενισχύουν την προστασία από την αρνητική επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας.
Έχουν πιθανώς θετική επίδραση στη γενικότερη υγεία των αθλητών και των ατόμων που γυμνάζονται συστηματικά. Μελέτες έδειξαν ότι η κατανάλωση ροδιού, του χυμού τους ή η πρόσληψη συμπληρωμάτων από εκχυλίσματα ροδιού βελτίωσε σημαντικά την ολική σωματική αντοχή, την κόπωση και τον πόνο των μυών, την σωστή αιμάτωσή τους καθώς και τη γενική αίσθηση ευεξίας των αθλούμενων.
Τα ρόδια θα μπορούσαν ενδεχομένως να συμβάλουν στη διαχείριση του βάρους και στην πρόληψη της παχυσαρκίας. Μελέτες έχουν δείξει ότι έχουν θετική επίδραση στη διέγερση της θερμογένεσης, του κορεσμού και της απορρόφησης των λιπιδίων. Επιπλέον, η πουνικαλαγίνη, μία εξαιρετικά δραστική ένωση που περιέχεται στα ρόδια, έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί σημαντική μείωση στο λευκό λιπώδη ιστό και σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις που προκαλούνται από την παχυσαρκία. Ωστόσο, τα υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία παραμένουν ασαφή και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες.
Τα ρόδια και ο χυμός ροδιού μπορούν να βελτιώσουν τη γενική υγεία σε γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορούν να βελτιώσουν το μεταβολικό τους προφίλ και την αρτηριακή πίεση και μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην καταπολέμηση της φλεγμονής.

Φρούτα, χυμός ή συμπληρώματα

Παραδόξως, ο χυμός ροδιού αλλά και η λήψη συμπληρωμάτων από εκχυλίσματα ροδιού μπορεί να είναι το ίδιο ευεργετικά για την υγεία όσο η κατανάλωση των φρούτων. Οι χυμοί του εμπορίου έχει αποδειχθεί ότι διατηρούν τα περισσότερα από τα οφέλη των καρπών του ροδιού για την υγεία και το ίδιο ισχύει και για τα συμπληρώματα. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με όλους τους χυμούς φρούτων, χάνεται η μεγαλύτερη ποσότητα φυτικών ινών. Και ειδικά με τα ρόδια, αν επιλέξουμε τον χυμό αντί για τα φρούτα χάνουμε επίσης και όλα τα οφέλη από τα πολύτιμα λιπαρά οξέα που υπάρχουν στους σπόρους και το έλαιό τους.

Πώς να τα επιλέξεις

Τα ρόδια είναι πολύ όξινα φρούτα, έτσι ανάλογα με την ποικιλία τους μπορεί να είναι πολύ γλυκά, πολύ ξινά ή γλυκόξινα. Αυτό εξαρτάται βέβαια και από τον βαθμό ωριμότητάς τους. Αν και δεν είναι εύκολο να καταλάβεις ποια είναι πιο γλυκά, διάλεξε φρούτα που έχουν λεία, γυαλιστερή φλούδα που δεν είναι ούτε πολύ σκληρή (το ρόδι θα είναι άγουρο με ροζ ή άσπρους καρπούς) αλλά ούτε και πολύ μαλακή (το ρόδι θα είναι πολύ ώριμο και ίσως χτυπημένο ή σάπιο). Να προτιμάς τα βαρύτερα ρόδια επειδή είναι συνήθως πιο ζουμερά.

Πώς να τα καταναλώσεις

Μπορείς να απολαύσεις τα ρόδια ως φρούτα, αλλά μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις και σε πολλά πιάτα μαγειρικής ή ζαχαροπλαστικής.

Σε πράσινες σαλάτες. Η γλυκόξινη γεύση και η υψηλή οξύτητά τους τα καθιστούν ένα τέλειο συστατικό για σαλάτες με φρέσκα λαχανικά.
Σε γλυκά. Ταιριάζει τέλεια με τη βανίλια και τη σοκολάτα καθώς και στα περισσότερα γλυκά με βάση τα φρούτα.
Σε πιατέλες με τυριά. Η γλυκόξινη γεύση τους ταιριάζει υπέροχα με τα περισσότερα είδη τυριών.
Με γιαούρτι και παγωτό.
Σε μαρμελάδες και γλυκά κουταλιού.

Μπορείς επίσης να απολαύσεις σπιτικό χυμό ροδιού. Είτε στείβοντας τα ρόδια όπως κάνουμε με τα πορτοκάλια, είτε χρησιμοποιώντας έναν πολυκόφτη τροφίμων. Τα πολτοποιούμε ελαφρώς και στη συνέχεια περνάμε τον πολτό από σίτα για να πάρουμε τον καθαρό χυμό. Ο χυμός μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες συνταγές.

Για μαρμελάδες, κομπόστες και λικέρ.
Για ντρέσινγκ σαλάτας και σάλτσες.
Σε διάφορα κουλουράκια, μπισκότα και άλλα αρτοπαρασκευάσματα για να δώσει χρώμα και άρωμα.

Συντήρηση

Τα ρόδια διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου, σε δροσερό και ξηρό μέρος, για μερικές εβδομάδες ή και περισσότερο. Ακόμη και αν η φλούδα τους αρχίσει να αφυδατώνεται, το εσωτερικό τους παραμένει φρέσκο για κάποιο διάστημα και μπορούν να καταναλωθούν.

Μπορούν επίσης να διατηρηθούν και στο ψυγείο για περίπου ένα μήνα.

Κατάψυξη

Όπως είπαμε ήδη, τα ρόδια ανήκουν στην οικογένεια των μούρων και όπως τα περισσότερα είδη μούρων μπορούν να καταψυχθούν άφοβα. Αφού αφαιρέσεις τους καρπούς από τη φλούδα του ροδιού, τους στεγνώνεις καλά έτσι ώστε να καταψυχθούν μεμονωμένοι και να μην κολλήσουν μεταξύ τους δημιουργώντας παγάκια ροδιών. Διατηρούνται στην κατάψυξη για περίπου έξι μήνες.

Σε πολλές χώρες μπορεί κανείς να βρει στην αγορά συσκευασμένα κατεψυγμένα ρόδια. Δυστυχώς, μελέτες έχουν δείξει ότι, κατά την τελευταία δεκαετία, οι καρποί των ροδιών είναι μεταξύ των φρούτων που γίνονται εστίες μετάδοσης τροφογενών λοιμώξεων που οφείλονται κυρίως σε ιούς. Αν μπορούμε επομένως να έχουμε φρέσκα ρόδια ή τουλάχιστον σπιτικά κατεψυγμένα, τα προτιμάμε πάντα.